“เด็กเล็กอยู่กับพ่อแม่เพียงร้อยละ 55.6 ขณะที่ผู้สูงอายุอยู่ลำพังสูงถึงร้อยละ 12.9” ตัวเลขนี้สะท้อนการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของสังคมไทยที่กำลังเกิดขึ้น การเปลี่ยนผ่านทางประชากร เศรษฐกิจ และสังคม ทำให้บทบาทของครอบครัวไทยค่อย ๆ เปลี่ยนไป จากหน่วยดูแลหลักของชีวิต กลายเป็นโครงสร้างที่ไม่สามารถรองรับความต้องการด้านสุขภาพและความเป็นอยู่ของสมาชิกทุกช่วงวัยได้อย่างเต็มที่

เด็กเล็กจำนวนไม่น้อยเติบโตขึ้นโดยไม่ได้อยู่กับพ่อแม่ตลอดเวลา สาเหตุสำคัญมาจากแรงกดดัน
ทางเศรษฐกิจ การย้ายถิ่นเพื่อทำงาน และรูปแบบการจ้างงานที่ไม่เอื้อต่อการเลี้ยงดูบุตรอย่างใกล้ชิด
การขาดผู้ดูแลหลักในช่วงต้นของชีวิตอาจส่งผลต่อพัฒนาการทางกาย อารมณ์ และสังคมของเด็ก รวมถึงโอกาสในการเข้าถึงบริการสุขภาพและการส่งเสริมพัฒนาการอย่างเหมาะสม ในอีกด้านหนึ่ง ผู้สูงอายุไทยกลับเผชิญกับความโดดเดี่ยวมากขึ้น ปัจจุบันแสดงให้เห็นว่าผู้สูงอายุมีแนวโน้มอยู่อาศัยตามลำพัง หรืออยู่กับคู่สมรสที่เป็นผู้สูงอายุด้วยกันเพิ่มขึ้น งานศึกษาหลายชิ้นพบว่า ผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียวมีความเสี่ยงด้านสุขภาพที่จะไม่ได้รับการตอบสนอง รวมถึงภาวะซึมเศร้าและปัญหาสุขภาพจิตสูงกว่าผู้สูงอายุกลุ่มทั่วไป

สถานการณ์ “เด็กห่างพ่อแม่ ผู้สูงอายุอยู่ลำพัง” จึงไม่ใช่เพียงประเด็นเฉพาะกลุ่ม แต่เป็นสัญญาณเตือนถึงความจำเป็นเร่งด่วนของระบบดูแลระยะยาวและการสนับสนุนทางสังคมในระดับชุมชน ไม่ว่าจะเป็นบริการดูแลเด็ก ระบบดูแลผู้สูงอายุ การเสริมสร้างเครือข่ายชุมชนที่เข้มแข็ง ตลอดจนการพัฒนานโยบายที่มองสุขภาวะอย่างเป็นองค์รวมตลอดทุกช่วงอายุ

ยังมีอีกหลายบทความทางสุขภาพที่น่าสนใจ ให้ทุกท่านได้อ่านกันใน “รายงานสุขภาพคนไทย เล่มปี 2569” สามารถอ่านฟรีได้แล้ววันนี้ ผ่านทางเว็บไซต์ได้ที่ www.thaihealthreport.com หรือติดต่อขอรับหนังสือผ่านทางอีเมลได้ที่ thaihealthipsr@gmail.com

ติดตามทุกความเคลื่อนไหว ของ “สุขภาพคนไทย”

Facebook : สุขภาพคนไทย

Instagram : @thaihealthreport

Youtube : สุขภาพคนไทย

TikTok : @thaihealthreport (30 วิสุขภาพคนไทย)