แม้ปัญหาสุขภาพจิตจะถูกพูดถึงมากขึ้นในสังคมไทย แต่ข้อมูลล่าสุดกลับสะท้อนความจริงที่น่ากังวลว่า คนไทยถึง 89% ยังเข้าไม่ถึงบริการสุขภาพจิต ในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา ขณะที่มีเพียงร้อยละ 8.2 เท่านั้นที่สามารถเข้าถึงบริการได้ ตัวเลขนี้ชี้ให้เห็นถึงช่องว่างขนาดใหญ่ระหว่าง “ความต้องการ” กับ “การเข้าถึงบริการจริง” ที่ยังคงดำรงอยู่ในระบบสุขภาพไทย

เมื่อพิจารณาช่องทางการรับบริการ จะพบว่าการเข้าถึงผ่านบุคลากรสุขภาพจิตโดยตรงยังอยู่ในระดับต่ำ ประชาชนเพียงร้อยละ 3.7 ที่เข้ารับบริการจากบุคลากรด้านสุขภาพจิต และเพียงร้อยละ 2.8 ที่เข้าถึงผ่านบุคลากรสุขภาพทั่วไป ขณะที่อีกส่วนหนึ่งหันไปพึ่งพาทางเลือกอื่น เช่น หมอพื้นบ้าน หมอโบราณ พระ คิดเป็นร้อยละ 4.9 สะท้อนว่าคนจำนวนไม่น้อยยังต้องพึ่งพาระบบนอกกระแสหลัก เนื่องจากไม่สามารถเข้าถึงบริการที่เหมาะสมได้

ช่องว่างดังกล่าวไม่ได้เกิดจากปัจจัยด้านความต้องการเพียงอย่างเดียว หากแต่เกี่ยวข้องกับข้อจำกัดเชิงโครงสร้างของระบบบริการ ทั้งจำนวนบุคลากรด้านสุขภาพจิตที่ไม่เพียงพอ การกระจุกตัวของบริการใน
ขตเมือง ระยะเวลารอคอยที่ยาวนาน ตลอดจนทัศนคติ ทางสังคมที่ยังทำให้หลายคนลังเลที่จะขอความช่วยเหลือ

ผลกระทบของการเข้าไม่ถึงบริการสุขภาพจิตไม่ได้หยุดอยู่ที่ระดับบุคคล แต่ลุกลามไปจนถึงระดับครอบครัว ชุมชน และเศรษฐกิจโดยรวม ปัญหาสุขภาพจิตที่ไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมอาจนำไปสู่
การสูญเสียประสิทธิภาพการทำงาน ความสัมพันธ์ในครอบครัวที่ตึงเครียด และค่าใช้จ่ายทางสังคมที่เพิ่มขึ้น
ในระยะยาว

ยังมีอีกหลายบทความทางสุขภาพที่น่าสนใจ ให้ทุกท่านได้อ่านกันใน “รายงานสุขภาพคนไทย เล่มปี 2567” สามารถอ่านฟรีได้แล้ววันนี้ ผ่านทางเว็บไซต์ได้ที่ www.thaihealthreport.com หรือติดต่อขอรับหนังสือผ่านทางอีเมลได้ที่ thaihealthipsr@gmail.com

ติดตามทุกความเคลื่อนไหว ของ “สุขภาพคนไทย”

Facebook : สุขภาพคนไทย

Instagram : @thaihealthreport

Youtube : สุขภาพคนไทย

TikTok : @thaihealthreport (30 วิสุขภาพคนไทย)