“มีลูกไหม?” ฟังดูเป็นคำถามธรรมดาที่มักใช้เปิดบทสนทนาในงานรวมญาติ หรืองานเลี้ยงสังสรรค์ แต่สำหรับใครหลายคน คำถามนี้กลับยากที่จะตอบ เพราะเบื้องหลังคำถามสั้น ๆ นี้ซ่อนความซับซ้อนของทั้งชีวิตคู่ เศรษฐกิจ ความพร้อมทางร่างกายและจิตใจ รวมไปถึงนโยบายของรัฐที่ยังไม่ชัดเจนพอจะให้คำตอบ

ในอดีต ประเทศไทยเคยผลักดันนโยบายควบคุมประชากรอย่างเข้มงวด เพื่อชะลออัตราการเติบโต
โดยเน้นการวางแผนครอบครัวให้เหมาะสม ซึ่งสะท้อนในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 8 แต่เมื่อเวลาผ่านไป กลับพบว่าอัตราการเกิดลดลงอย่างต่อเนื่องจนต่ำกว่าระดับทดแทน ทำให้ต้องปรับนโยบายใหม่มาเป็นการ “ส่งเสริมให้มีลูก” มากขึ้น โดยเฉพาะในแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 11 แม้จะมีความพยายามผลักดันนโยบายเพิ่มอัตราการเกิด แต่จนถึงปัจจุบัน ไทยยังขาดมาตรการที่ชัดเจนและเป็นรูปธรรม เช่น สิทธิการลาคลอดที่เพียงพอ สนับสนุนค่าเลี้ยงดูเด็ก หรือการลดภาระค่าใช้จ่ายด้านการศึกษา สิ่งเหล่านี้ส่งผลให้คู่รักจำนวนมากตัดสินใจ “ไม่พร้อมมีลูก” แม้จะมีความตั้งใจ

นอกจากนี้ ยังมีเหตุผลส่วนตัวมากมายที่คนรุ่นใหม่ใช้ประกอบการตัดสินใจ เช่น ความไม่มั่นคงในการงาน ความเครียดเรื่องรายได้ หรือแม้แต่ความเชื่อเรื่องเสรีภาพในชีวิต คำถามว่า “มีลูกไหม” จึงไม่ใช่เรื่องส่วนตัว แต่สะท้อนถึงสภาพแวดล้อมทางสังคม เศรษฐกิจ และนโยบายของรัฐ ที่ยังไม่มีคำตอบที่มั่นคงให้กับชีวิตคนในวันนี้

ยังมีอีกหลายบทความทางสุขภาพที่น่าสนใจ ให้ทุกท่านได้อ่านกันใน “รายงานสุขภาพคนไทย เล่มปี 2567” สามารถอ่านฟรีได้แล้ววันนี้ ผ่านทางเว็บไซต์ได้ที่ www.thaihealthreport.com หรือติดต่อขอรับหนังสือผ่านทางอีเมลได้ที่ thaihealthipsr@gmail.com

ติดตามทุกความเคลื่อนไหว ของ “สุขภาพคนไทย” 

Facebook : สุขภาพคนไทย 

Instagram : @thaihealthreport 

Youtube : สุขภาพคนไทย

TikTok : @thaihealthreport (30 วิสุขภาพคนไทย)