วิกฤตทุนนิยม สังคมมีโอกาส?

ไม่มีข้อสงสัยเลยว่าเศรษฐกิจแบบทุนนิยมที่เกิดขึ้นเมื่อหลายร้อยปีมาแล้ว และที่โลกสมาทานกันอยู่ในวันนี้ มีคุณูปการต่อความเติบโตทางเศรษฐกิจและความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่ทำให้คนมีชีวิตดีขึ้นเพียงใด

 

แต่นั่นก็ไม่ใช่ตัวตนทั้งหมดของทุนนิยม

 

ความจริงอีกด้านหนึ่งที่ปฏิเสธได้ยาก คือ ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยมที่ถือกันว่าตอบสนองความต้องการของมนุษย์ได้ดีที่สุดนี้ ในตัวมันเองก็ไม่ได้ปราศจากวิกฤติ อีกทั้งกระบวนการของมัน ซึ่งถูกขับเคลื่อนด้วยการแสวงกำไรภายใต้กลไกตลาดและการแข่งขันเสรี ได้ส่งผลให้เกิดความเหลื่อมล้ำ และเป็นวิกฤตที่กัดกร่อนบ่อนทำลายความผาสุกของสังคมด้วยเช่นกัน

วิกฤตการเงินที่รุนแรงในประเทศไทยเมื่อ พ.ศ. 2540 และวิกฤตครั้งล่าสุดที่เกิดในสหรัฐอเมริกา ซึ่งมีผลสั่นสะเทือนไปทั่วโลกเมื่อเร็วๆ นี้ คือตัวอย่างวิกฤตทุนนิยมที่คาดกันว่า ในอนาคตอาจจะเกิดบ่อยขึ้นและรุนแรงมากขึ้น

 

แต่ไม่ว่าจะอย่างไร เราก็คงจะอยู่กับทุนนิยมต่อไป บริบทภายในประเทศ และสถานการณ์ในระดับโลก ไม่ได้ชี้ให้เห็นว่านอกจากทุนนิยมแล้วมีระบบเศรษฐกิจอะไรที่โลกควรจะหันไปหาอีก คำถามจึงอยู่ที่ว่ เราจะอยู่อย่างไรจึงไม่เป็นเหยื่อของทุนนิยม และเราจะพลิกวิกฤตทุนนิยมให้เป็นโอกาสได้อย่างไร 

 

กล่าวอย่างเจาะจง เราจะมีทุนนิยมที่ดีกว่า เพื่อสังคมที่ดีกว่าได้อย่างไร 

© 2014 by Thai Health Report

รายงานสุขภาพคนไทย

สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล 

เลขที่ 999 ถนนพุทธมณฑล สาย 4 ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม 73170

โทรศัพท์ 02-441-0201-4  ต่อ 531, 532, 630 โทรสาร 02-441- 9333  

Facebook_Logo_(2019).png