SpecialPIC.png

“หากท่านปล่อยให้ประชาชนได้รับการศึกษาอย่างเลว และมีนิสัยเลวทรามตั้งแต่เด็ก แล้วท่าน จึงลงโทษเขาในอาชญากรรมทั้งหลายที่เกิดจากสิ่งที่เขาเรียนรู้มาโดยตลอด แล้วอย่างนี้จะสรุป เป็นอะไรได้นอกเสียจากว่า ท่านทำให้คนเป็นหัวขโมยแล้วจึงมาลงโทษเอาทีหลัง” 

เซอร์ ทอมัส มอร์ จากหนังสือ มหานครในฝัน (Utopia) (พ.ศ.2059) 

 

วรรณกรรมอมตะ “มหานครในฝัน” (Utopia) ของเซอร์ ทอมัส มอร์ วิจารณ์การปกครองบ้านเมืองอังกฤษเมื่อกว่าห้าร้อยปีก่อนอย่างเผ็ดร้อน ในหลายแง่มุม รวมทั้งเรื่องการศึกษาที่เกี่ยวโยงพัวพันกับความเป็นไป ของสังคมในด้านต่างๆ ทั้งเรื่องการทำมาหากิน ความสงบสุขร่มเย็น มาตรฐานทางศีลธรรมและนิติธรรม ซึ่งกลับมาสะท้อนความเป็นไปของ สังคมปัจจุบันราวกับเป็นเรื่องเดียวกัน...การศึกษาเป็นอย่างไร คนในสังคม ก็คงจะเป็นอย่างนั้น เป็นข้อสรุปที่ไม่น่าจะผิดตรรกะไปสักเท่าใด 

 

บทความพิเศษของสุขภาพคนไทยฉบับนี้ ฉายประเด็นไปที่ การศึกษาของไทย ซึ่งเป็นรากฐานที่สำคัญของสุขภาวะในทุกมิติ การที่ประชาชนมีการศึกษา และความรู้ที่ดี ย่อมจะมีโอกาส ในการดูแล รักษา และพัฒนา ทั้งกาย จิต และปัญญา ได้ดีขึ้น 

 

ความพยายามในการพัฒนาคุณภาพการ ศึกษาของไทย ผลักดันให้แวดวงการศึกษาของ ไทยผ่านการเปลี่ยนแปลงขั้น “ปฏิรูป” อย่าง น้อย 4 ครั้ง ซึ่งในแต่ละครั้งเกี่ยวข้องกับจุด เปลี่ยนผ่านอันวิกฤตของประเทศทั้งสิ้น การ ปฏิรูปครั้งแรกเกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 ที่การ ปฏิรูปการศึกษาเดิมพันด้วยเอกราชของสยาม ประเทศ ครั้งต่อมาเป็นการปฏิรูปตามข้อเรียก ร้องของคณะราษฎร์ พ.ศ.2475 เพื่อพัฒนา คุณภาพการศึกษาและการกระจายการศึกษา ออกไปสู่หัวเมือง ครั้งที่ 3 เป็นการปฏิรูปภาย หลังการเดินขบวนครั้งใหญ่ของนักเรียน นิสิต นักศึกษา ประชาชน เมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ.2516 ซึ่งมีผล ให้เกิดการเรียกร้องให้เกิดการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างการ บริหารการศึกษา การพัฒนาครู การปฏิรูปหลักสูตร จนถึง ครั้งล่าสุด ภายหลังวิกฤติเศรษฐกิจ “ต้มยำกุ้ง” ที่กระตุกให้ สังคมไทยต้องปรับปรุงและยกระดับการศึกษาอย่างจริงจัง เพื่อการพัฒนาศักยภาพการแข่งขันทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน ที่ทำให้เกิดรัฐธรรมนูญฉบับ “ประชาชน” พ.ศ.2540 และ เกิด พ.ร.บ.ปฏิรูปการศึกษา พ.ศ. 2542 ในเวลาต่อมา 

จากการผลักดันให้เกิด พรบ.ปฏิรูปการศึกษา พ.ศ. 2542 จนถึงปัจจุบัน กระบวนการ “ปฏิรูป” ดำเนินมาแล้ว กว่า 2 ทศวรรษ มีประเด็นการปฏิรูปด้านการเข้าถึงการศึกษา คุณภาพการศึกษา การกระจายอำนาจการบริหารการศึกษา การมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในการพัฒนาการศึกษาเป็น สำคัญ อย่างไรก็ตาม สังคมไทยยังจับตามองคุณภาพการ ศึกษาของประเทศ ผ่านคุณภาพของนักเรียนที่ดูเหมือนจะ ไม่ได้ก้าวไปข้างหน้า หรือถึงกับ “ถอยหลัง” เมื่อเทียบกับ ประเทศอื่นในภูมิภาคที่เคยตามหลังประเทศไทยในด้าน การศึกษา เช่น ผลการสำรวจทักษะและความรู้นานาชาติ Programme for International Student Assessment (PISA) ใน 3 รายวิชาคือ วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และ การอ่าน พ.ศ.2558 นักเรียนไทยไม่เพียงได้คะแนนตำ่กว่า คะแนนเฉลี่ยของกลุ่มประเทศ OECD แต่ยังได้คะแนนน้อย กว่าทั้งเวียดนาม และมาเลเซีย แม้ว่าในทางงบประมาณแล้ว ประเทศไทยจัดเป็นประเทศที่ทุ่มงบประมาณด้านการศึกษา ไม่น้อยกว่าประเทศอื่นๆ และอาจกล่าวได้ว่าทัดเทียมกับ ประเทศพัฒนาแล้วหลายๆ ประเทศ 

 

นอกจากนี้ ในการปฏิรูปการศึกษาแต่ละครั้ง ล้วนได้ รับการผลักดันและดำเนินการโดยบุคคลที่นับได้ว่าเป็นผู้นำทางความคิด เป็นนักคิด นักวิชาการ นักปรัชญาการศึกษาที่ มีชื่อเสียงแห่งยุคนั้นๆ ทั้งสิ้น แต่การปฏิรูปการศึกษา และ พัฒนาการศึกษากลับไม่ราบรื่นและก้าวหน้าเท่าที่ควร 

 

สังคมไทยควรช่วยกันขบคิดวิเคราะห์ว่า อะไรที่เป็น อุปสรรคต่อการปฏิรูปอันสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนา ศักยภาพของเยาวชนไทย ทรัพยากรมนุษย์แห่งอนาคตที่ จะพาสังคมไทยก้าวข้ามมิติการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ และทำอย่างไรที่การปฏิรูปการศึกษาจึงจะสัมฤทธิผลได้ในที่สุด 

© 2014 by Thai Health Report

รายงานสุขภาพคนไทย

สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล 

เลขที่ 999 ถนนพุทธมณฑล สาย 4 ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม 73170

โทรศัพท์ 02-441-0201-4  ต่อ 531, 532, 630 โทรสาร 02-441- 9333  

Facebook_Logo_(2019).png