สิทธิบัตรยากับการพึ่งพาตนเอง

“เกือบครึ่งหนึ่งของค่าใช้จ่ายสุขภาพของคนไทย คือค่ายาแผนปัจจุบัน ซึ่ง 2 ใน 3 เป็นยำนำเข้า” 

 

การให้สิทธิการผลิตและจำหน่ายยาแก่ผู้ถือสิทธิบัตรแต่เพียงผู้เดียว เป็นการตัดโอกาสในการแข่งขันทางการค้า เมื่อไม่มีการแข่งขัน ราคายาย่อมไม่ลดลงและการเข้าถึงยาย่อมจำกัดเฉพาะผู้ที่มีความสามารถที่จะจ่ายเท่านั้น ยาแผนโบราณซึ่งจัดเป็นภูมิปัญญาของชาติและยาสามัญที่ผลิตในประเทศ จึงเป็นทางเลือกหนึ่งเพื่อการพึ่งพาตนเอง 

 

ในปี 2552 คำขอรับสิทธิบัตรการประดิษฐ์ของคนไทยเทียบกับคำของต่างชาติ มีอัตราส่วนอยู่ที่เพียง 1 ต่อ 4.7 อีกทั้งการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมของไทยยังเป็นการพัฒนาขั้นปลายน้ำเท่านั้น โดยกว่าร้อยละ 90 ของสิทธิบัตรการประดิษฐ์ด้านเคมี ซึ่งส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับเรื่องยาล้วนเป็นของต่างชาติ  ที่ผ่านมา ประเทศไทยมีแนวโน้มขาดดุลการชำระเงินด้านเทคโนโลยี หรือทรัพย์สินทางปัญญา ซึ่งได้แก่ ค่ารอยัลตี้ การซื้อขายสิทธิบัตร ค่าธรรมเนียมอนุยาตให้ใช้สิทธิบัตร และค่าที่ปรึกษา คิดเป็นมูลค่ามากขึ้นเรื่อยๆ โดยปี 2551 มีรายจ่ายมากกว่ารายรับเกือบ 4 เท่า คิดเป็นร้อยละ 1.55 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ