การคุ้มครองผู้บริโภค

ข้อมูลการร้องเรียนเปรียบเสมือนเข็มทิศชี้ปัญหาผู้บริโภค การร้องเรียนต่อภาครัฐทั้งสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.)และสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ในปี 2549 เมื่อเทียบกับปี 2548 มีเพิ่มขึ้นกว่า 1,000 ราย คือมีจำนวน 8,371 รายหรือ 22.9 รายต่อวัน เรื่องร้องเรียนหลักของ สคบ. เกี่ยวกับสัญญาและอสังหาริมทรัพย์ โดยการร้องเรียนเกี่ยวกับสินค้าและบริการทั่วไปตลอดจนการโฆษณามีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้น เรื่องร้องเรียนหลักต่อ อย.คือเรื่องอาหาร เกี่ยวกับปัญหาเครื่องดื่มไม่มีสัญลักษณ์ อย. อาหารไม่สะอาด การโฆษณาที่ไม่ถูกต้อง สินค้าหมดอายุ และสถานที่ไม่ถูกสุขลักษณะ นอกจากการร้องเรียนต่อภาครัฐแล้ว การร้องเรียนที่มูลนิธิเพื่อผู้บริโภคก็มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเช่นกัน เฉลี่ยประมาณ 1.8 รายต่อวัน ในปี 2549 มีการร้องเรียนเรื่องหนี้สูงสุดคิดเป็นร้อยละ 61.2 ทั้งที่เป็นหนี้นอกระบบและหนี้ในระบบ ในภาพรวมแนวโน้มการร้องเรียนขยายตัวมากขึ้นโดยลำดับ จึงจำเป็นที่จะต้องมีระบบรองรับเพื่อที่จะพิทักษ์สิทธิผู้บริโภค

 

ข้อเสนอขององค์กรผู้บริโภคและนักวิชาการที่จะทำให้เกิดการแก้ปัญหาของผู้บริโภคคือ การจัดให้มีองค์การอิสระผู้บริโภค ทำหน้าที่ประมวลปัญหาและนำเสนอแนวทางแก้ไขในระดับนโยบาย เพื่อทำให้เกิดกลไก มาตการ รวมถึงกฎหมายที่จะทำให้เกิดหลักประกันด้านการคุ้มครองผู้บริโภค อย่างไรก็ตาม การยกเลิกรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2540 ภายหลังการปฎิรูปการปกครองแผ่นดินทำให้บทบัญญัติเรื่ององค์การอิสระในมาตรา 57 ตามรัฐธรรมนูญถูกลบไป จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีการผลักดันกฎหมายองค์การอิสระผู้บริโภค ตลอดจนกำหนดให้เรื่ององค์การอิสระที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญเกิดขึ้นในประเทศไทย เพื่อเป็นกลไกหลักของผู้บริโภคเพื่อแก้ปัญหาของผู้บริโภคอย่างมีทิศทาง

© 2014 by Thai Health Report

รายงานสุขภาพคนไทย

สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล 

เลขที่ 999 ถนนพุทธมณฑล สาย 4 ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม 73170

โทรศัพท์ 02-441-0201-4  ต่อ 531, 532, 630 โทรสาร 02-441- 9333