สุขภาพปัญญาแนวพุทธ

ในมุมมองตามหลักพุทธศาสนาแล้ว สุขภาพไม่ใช่เรื่องของการปราศจากโรคภัยไข้เจ็บเท่านั้น แต่จะต้องมีองค์ประกอบดังนี้คือ วิชชา – ความสว่าง วิมุตติ – ความเสรี วิสุทธิ – ความสะอาด และสันติ – ความสงบ เพราะการขาดองค์ประกอบอย่างหนึ่งอย่างใดย่อมทำให้ชีวิตเสียสมดุลย์ การพัฒนาสุขภาวะที่สมบูรณ์จึงต้องพัฒนาทั้งระดับภายในตัวบุคคล ท่าทีต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม และการชี้วัดว่าบุคคลมีสุขภาวะอย่างไรนั้น ให้ดูจากผลของการพัฒนาด้านต่างๆ ที่เรียกว่า “ภาวนา 4” คือ จิตภาวนา ปัญญาภาวนา ศีลภาวนา และ กายภาวนา

 

มีแนวโน้มว่าชาวพุทธที่สนใจประกอบกิจทางศาสนาจนกลายเป็นกิจวัตรประจำวันมีมากขึ้น โดยเฉพาะการตักบาตร สวดมนต์ และถือศีล 5 โดยพบว่า 2 ใน 10 ของชาวพุทธที่มีอายุ 15 ปีขึ้นไปเลือกอ่านหนังสือธรรมะ ส่วนผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไปก็จะประกอบกิจทางศาสนามากขึ้น

 

อย่างไรก็ตาม ผลการสำรวจพบด้วยว่า ชาวพุทธเกือบครึ่งหนึ่งในกรุงเทพฯ ไม่เต็มใจที่จะทำบุญ แต่ต้องทำบุญเพราะกลัวเสียหน้าหรือเกรงใจ และ 1 ใน 4 ของคนไทยในเมืองหลวงหวังที่จะได้รับความสบายใจจากการทำบุญ รองลงไปทำบุญอุทิศส่วนกุศลเพื่อความสุขในชาตินี้ หรือหวังให้รอดพ้นจากเรื่องเลวร้ายที่ประสบอยู่ เป็นต้น ทั้งนี้มากว่าครึ่งหนึ่งเชื่อว่าคนไทยยังมีคุณธรรม และนำความเชื่อในคติธรรมทางศาสนามาเป็นหลักปฏิบัติ เช่น กรรมมีจริง ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว ทำให้ไม่เบียดเบียนกันและอยู่ร่วมกันได้อย่างสันติในสังคม

© 2014 by Thai Health Report

รายงานสุขภาพคนไทย

สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล 

เลขที่ 999 ถนนพุทธมณฑล สาย 4 ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม 73170

โทรศัพท์ 02-441-0201-4  ต่อ 531, 532, 630 โทรสาร 02-441- 9333