ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา “ทุนมนุษย์” เป็นหัวใจสำคัญของการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม แต่เมื่อพิจารณาสถานการณ์ของประเทศไทย กลับพบว่า ศักยภาพของประชากรยังถูกใช้ได้ไม่เต็มที่ และไม่สอดคล้องกับความต้องการของประเทศเท่าที่ควร

จากข้อมูลดัชนีทุนมนุษย์ของไทยอยู่ที่ประมาณ 0.61 ซึ่งหมายความว่า เด็กที่เกิดในวันนี้จะสามารถพัฒนาศักยภาพของตนเองได้เพียงร้อยละ 61 ของศักยภาพสูงสุดที่ควรจะเป็น แม้ตัวเลขนี้สะท้อนความก้าวหน้าในระดับหนึ่ง แต่ก็ยังบ่งชี้ถึง “ช่องว่าง” ที่สำคัญในการพัฒนาคนให้เต็มศักยภาพ แต่สิ่งที่น่าสนใจคือ เมื่อพิจารณาแยกตามเพศ พบว่า เด็กผู้หญิงมีค่าดัชนีทุนมนุษย์สูงกว่าเด็กผู้ชาย สะท้อนถึง
การสะสมทุนมนุษย์ที่ดีกว่าในระบบการศึกษา อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาดัชนีที่ปรับด้วยการใช้ประโยชน์จริงในตลาดแรงงาน กลับพบว่า ค่าดัชนีลดลงเหลือเพียง 0.45 และเด็กผู้หญิงกลับมีค่าต่ำกว่าผู้ชาย ความย้อนแย้งนี้สะท้อนปัญหาเชิงโครงสร้างของตลาดแรงงานไทยอย่างชัดเจน กล่าวคือ แม้ผู้หญิงจะมีศักยภาพและการศึกษาในระดับที่ดี แต่กลับไม่สามารถแปลงศักยภาพดังกล่าวเป็นผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจได้อย่างเต็มที่
อาจเนื่องมาจากข้อจำกัดด้านโอกาสในการจ้างงาน รูปแบบการทำงานที่ไม่เอื้อต่อบทบาทครอบครัว หรือบรรทัดฐานทางสังคมที่ยังคงมีอิทธิพลต่อการมีส่วนร่วมของผู้หญิงในตลาดแรงงาน

ช่องว่างระหว่าง “ศักยภาพ” และ “การใช้ประโยชน์จริง” นี้ จึงไม่ใช่เพียงประเด็นด้านการศึกษา แต่เป็นโจทย์สำคัญของนโยบายแรงงานและการพัฒนาเศรษฐกิจในระยะยาว หากประเทศไทยไม่สามารถ
ลดข้อจำกัดเชิงโครงสร้าง และเปิดโอกาสให้ทุกกลุ่มสามารถเข้าถึงและมีส่วนร่วมในตลาดแรงงานได้อย่าง
เท่าเทียม ทุนมนุษย์ที่มีอยู่ก็อาจไม่เกิดประโยชน์

ยังมีอีกหลายบทความทางสุขภาพที่น่าสนใจ ให้ทุกท่านได้อ่านกันใน “รายงานสุขภาพคนไทย เล่มปี 2569” สามารถอ่านฟรีได้แล้ววันนี้ ผ่านทางเว็บไซต์ได้ที่ www.thaihealthreport.com หรือติดต่อขอรับหนังสือผ่านทางอีเมลได้ที่ thaihealthipsr@gmail.com

ติดตามทุกความเคลื่อนไหว ของ “สุขภาพคนไทย” 

Facebook : สุขภาพคนไทย 

Instagram : @thaihealthreport 

Youtube : สุขภาพคนไทย

TikTok : @thaihealthreport (30 วิสุขภาพคนไทย)

ข้อมูลอ้างอิง

รายงานสุขภาพคนไทย 2569 หมวดตัวชี้วัด 1 เรื่อง สถานการณ์และแนวโน้มประชากรไทย

สืบค้นจาก : 

สถาบันวิจัยและประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล