“คนไทยอายุยืนยาวขึ้นเป็น 75.6 ปี แต่ช่วงชีวิตที่อยู่กับสุขภาพที่ไม่ดี ยังยาวนานถึง 6.9 ปี” ตัวเลขนี้สะท้อนความเปลี่ยนแปลงสำคัญของประเทศไทยที่กำลังก้าวสู่สังคมสูงวัยอย่างเต็มตัว โครงสร้างประชากรที่อายุยืนขึ้น เด็กเกิดน้อยลง และสัดส่วนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น กำลังเปลี่ยนภูมิทัศน์สุขภาพของประเทศอย่างชัดเจน ทั้งในมิติสุขภาพกาย สุขภาพจิต และสังคม โดยความท้าทายไม่ได้จำกัดอยู่เพียงช่วงปลายชีวิต แต่เชื่อมโยงตลอดช่วงชีวิตของประชาชน

ในภาพรวม สุขภาพกายของคนไทยสะท้อนปรากฏการณ์ “อายุยืนแต่ป่วยนาน” ระหว่างปี 2552–2567 อายุคาดเฉลี่ยเมื่อแรกเกิด (Life Expectancy: LE) เพิ่มขึ้นเป็น 75.6 ปี ขณะที่อายุคาดเฉลี่ยที่มีสุขภาพดี (Healthy Life Expectancy: HALE) อยู่ที่ 68.7 ปี หมายความว่า คนไทยใช้เวลาประมาณ 6.9 ปีในช่วงท้ายของชีวิตกับภาวะเจ็บป่วย ความพิการ หรือการพึ่งพิงผู้อื่น ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ส่งผลทั้งต่อคุณภาพชีวิตของบุคคล ครอบครัว และระบบสุขภาพโดยรวม 

ความยืนยาวของชีวิตจึงไม่ใช่ตัวชี้วัดความสำเร็จด้านสุขภาพเพียงอย่างเดียว หากช่วงเวลาที่มีสุขภาพดีไม่เพิ่มขึ้นตาม ความท้าทายจะยิ่งชัดเจน ทั้งภาระโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพที่สูงขึ้น
ความต้องการบริการดูแลระยะยาว และแรงกดดันต่อผู้ดูแลในครอบครัว นอกจากนี้ ประเด็นสุขภาพจิตของผู้สูงอายุ เช่น ความโดดเดี่ยว ภาวะซึมเศร้า และความไม่มั่นคงทางเศรษฐกิจ ก็เป็นมิติที่ต้องให้ความสำคัญมากขึ้น การรับมือกับสังคมสูงวัยจึงต้องเปลี่ยนมุมมองจากการรักษาเมื่อป่วย ไปสู่การสร้างสุขภาพตลอดช่วงชีวิต ตั้งแต่การส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพในวัยเด็กและวัยแรงงาน การป้องกันโรคเรื้อรัง การออกแบบเมืองและชุมชนที่เอื้อต่อผู้สูงอายุ ไปจนถึงการพัฒนาระบบดูแลระยะยาวที่เข้าถึงได้และมีคุณภาพ

ยังมีอีกหลายบทความทางสุขภาพที่น่าสนใจ ให้ทุกท่านได้อ่านกันใน “รายงานสุขภาพคนไทย เล่มปี 2569” สามารถอ่านฟรีได้แล้ววันนี้ ผ่านทางเว็บไซต์ได้ที่ www.thaihealthreport.com หรือติดต่อขอรับหนังสือผ่านทางอีเมลได้ที่ thaihealthipsr@gmail.com

ติดตามทุกความเคลื่อนไหว ของ “สุขภาพคนไทย” 

Facebook : สุขภาพคนไทย 

Instagram : @thaihealthreport 

Youtube : สุขภาพคนไทย

TikTok : @thaihealthreport (30 วิสุขภาพคนไทย)

ข้อมูลอ้างอิง

รายงานสุขภาพคนไทย 2569 หมวดตัวชี้วัด 2 เรื่อง การเปลี่ยนแปลงทางประชากรและสุขภาพ

สืบค้นจาก : 

สถาบันวิจัยและประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล