โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (Non-Communicable Diseases: NCDs) เช่น โรคหัวใจและหลอดเลือด เบาหวาน มะเร็ง และโรคทางเดินหายใจเรื้อรัง ยังคงเป็นปัญหาสุขภาพสำคัญของประเทศไทย โดยเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตของคนไทยมากกว่าร้อยละ 70 ของการเสียชีวิตทั้งหมด แม้ประเทศไทยจะมีความก้าวหน้าในการดำเนินนโยบายด้านสุขภาพ ทั้งการจัดเก็บภาษีความหวาน การติดฉลากโภชนาการ และการรณรงค์ส่งเสริมสุขภาพ แต่ภาระของโรค NCDs ยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง สะท้อนให้เห็นว่าปัญหาดังกล่าวไม่ได้เกิดจากพฤติกรรมส่วนบุคคลเพียงอย่างเดียว หากแต่เป็นผลจากปัจจัยเชิงโครงสร้างและสภาพแวดล้อมที่ซับซ้อน ซึ่งส่งผลต่อรูปแบบการใช้ชีวิตและสุขภาพของประชาชนในวงกว้าง

ปัจจุบันคนไทยอาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการบริโภคเกินความจำเป็น ทั้งการเข้าถึงอาหารและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล ไขมัน และโซเดียมสูงได้ง่ายขึ้น ประกอบกับการตลาดของอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่มที่เข้มข้น ขณะเดียวกัน วิถีชีวิตของประชาชนมีแนวโน้มเนือยนิ่ง (sedentary lifestyle) มากขึ้นจากการทำงานและการใช้ชีวิตในเมือง ส่งผลให้มีกิจกรรมทางกายน้อยลง นอกจากนี้ ประเทศไทยได้ก้าวเข้าสู่ “สังคมสูงวัยโดยสมบูรณ์” แล้ว โดยในปี 2568 ประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปมีสัดส่วนมากกว่าร้อยละ 20 ของประชากรทั้งหมด ทำให้จำนวนผู้ที่มีความเสี่ยงต่อโรค NCDs เพิ่มขึ้น และนำไปสู่ภาระค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพและการดูแลระยะยาวที่สูงขึ้นในอนาคต
การรับมือกับโรค NCDs จึงจำเป็นต้องเปลี่ยนพฤติกรรมของประชาชน และให้ความสำคัญกับการจัดการปัจจัยเชิงโครงสร้างมากขึ้น ทั้งการบูรณาการการทำงานระหว่างหน่วยงาน การสร้างสภาพแวดล้อมทางอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ การควบคุมการตลาดของผลิตภัณฑ์ที่ไม่ดีต่อสุขภาพ การออกแบบเมืองที่ส่งเสริมการมีกิจกรรมทางกาย และการเตรียมความพร้อมของระบบสุขภาพรองรับสังคมสูงวัย เพราะหากประเทศไทยไม่สามารถจัดการกับปัจจัยเหล่านี้ได้อย่างเป็นระบบ ภาระโรค NCDs จะยิ่งทวีความรุนแรงขึ้น และกลายเป็นอุปสรรคสำคัญต่อคุณภาพชีวิตของประชาชน การพัฒนาเศรษฐกิจ และความยั่งยืนของระบบสุขภาพไทยในระยะยาว
ยังมีอีกหลายบทความทางสุขภาพที่น่าสนใจ ให้ทุกท่านได้อ่านกันใน “รายงานสุขภาพคนไทย เล่มปี 2569” สามารถอ่านฟรีได้แล้ววันนี้ ผ่านทางเว็บไซต์ได้ที่ www.thaihealthreport.com หรือติดต่อขอรับหนังสือผ่านทางอีเมลได้ที่ thaihealthipsr@gmail.com
ติดตามทุกความเคลื่อนไหว ของ “สุขภาพคนไทย”
Facebook : สุขภาพคนไทย
Instagram : @thaihealthreport
Youtube : สุขภาพคนไทย
TikTok : @thaihealthreport (30 วิสุขภาพคนไทย)
ข้อมูลอ้างอิง
รายงานสุขภาพคนไทย 2569 หมวดสถานการณ์เด่น เรื่อง โรคไม่ติดต่อ NCDs: ปัญหาท้าทายสุขภาพไทย
สืบค้นจาก :
สถาบันวิจัยและประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล