ในโลกดิจิทัลที่ข้อมูลสุขภาพอยู่เพียงปลายนิ้ว คนไทยมีโอกาสเข้าถึงความรู้ด้านสุขภาพมากกว่าที่เคย ทั้งจากสื่อออนไลน์ โซเชียลมีเดีย และบริการสุขภาพดิจิทัลที่ขยายตัวอย่างรวดเร็ว ภาครัฐเองได้ขับเคลื่อนนโยบายความรอบรู้ด้านสุขภาพอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2557 ผ่านกฎหมาย ยุทธศาสตร์ และงบประมาณสนับสนุน ทำให้ภาพรวมดูเหมือนว่าความรู้ด้านสุขภาพของประชาชนดีขึ้นอย่างชัดเจน

อย่างไรก็ตาม ความเป็นจริงกลับสะท้อนความย้อนแย้งที่น่ากังวล นั่นคือ “รู้มากขึ้น แต่พฤติกรรมสุขภาพไม่ได้ดีขึ้น” การเพิ่มขึ้นของการครอบครองสมาร์ทโฟน การเข้าถึงอินเทอร์เน็ต และการใช้บริการสุขภาพดิจิทัล ทำให้การดูแลสุขภาพสะดวกขึ้น เข้าถึงได้ง่ายขึ้น และมีทางเลือกมากขึ้น แต่พฤติกรรมเสี่ยงจำนวนมากยังคงอยู่ในชีวิตประจำวันของผู้คน งานวิจัยพบว่า การบริโภคผลิตภัณฑ์เสริมอาหารโดยไม่ปรึกษาแพทย์เพิ่มสูงขึ้น สะท้อนการตัดสินใจด้านสุขภาพที่อิงข้อมูลไม่ครบถ้วน ขณะเดียวกัน นวัตกรรมและบริการทางการแพทย์ที่ออกแบบมาเพื่อลดความแออัดของโรงพยาบาล กลับไม่ได้รับความไว้วางใจเท่าที่ควร ส่วนหนึ่งเกิดจากการสื่อสารที่ยังไม่สามารถสร้างความเชื่อมั่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ในอีกด้านหนึ่ง ผู้สูงอายุซึ่งเป็นกลุ่มที่ใช้บริการสุขภาพบ่อย กลับมีความเสี่ยงต่อการได้รับข้อมูลผิดหรือการหลอกลวงด้านสุขภาพ แม้จะตระหนักว่ามีข่าวปลอมจำนวนมาก แต่ยังมีผู้คนไม่น้อยที่ตกเป็นเหยื่อของการโฆษณาเกินจริงและถูกหลอกลวงจากการใช้ประเด็นสุขภาพเป็นเครื่องมือเชิงพาณิชย์ สถานการณ์นี้สะท้อนว่าการมีข้อมูลจำนวนมากไม่ได้หมายถึงการมีความเข้าใจที่ถูกต้องเสมอไป

         ในยุคที่มีข้อมูลล้นมือ ความท้าทายที่แท้จริงไม่ใช่การเพิ่มพูนความรู้ แต่คือการเปลี่ยนข้อมูลให้กลายเป็นการกระทำ หัวใจสำคัญของการมีสุขภาวะที่ดีในยุคดิจิทัลจึงอยู่ที่การสร้างทักษะรู้เท่าทันสื่อ การออกแบบบริการที่เข้าถึงง่าย และการสร้างระบบสนับสนุนที่ช่วยให้ผู้คนก้าวข้ามจาก ความรู้ ไปสู่ การลงมือทำ ได้จริงอย่างมีวิจารณญาณ

ยังมีอีกหลายบทความทางสุขภาพที่น่าสนใจ ให้ทุกท่านได้อ่านกันใน “รายงานสุขภาพคนไทย เล่มปี 2569” สามารถอ่านฟรีได้แล้ววันนี้ ผ่านทางเว็บไซต์ได้ที่ www.thaihealthreport.com หรือติดต่อขอรับหนังสือผ่านทางอีเมลได้ที่ thaihealthipsr@gmail.com

ติดตามทุกความเคลื่อนไหว ของ “สุขภาพคนไทย” 

Facebook : สุขภาพคนไทย 

Instagram : @thaihealthreport 

Youtube : สุขภาพคนไทย

TikTok : @thaihealthreport (30 วิสุขภาพคนไทย)

ข้อมูลอ้างอิง

รายงานสุขภาพคนไทย 2569 หมวด สถานการณ์เด่น  เรื่อง รอบรู้ให้รอบคอบ ความรอบรู้ด้านสุขภาพบนพื้นที่ดิจิทัล

สืบค้นจาก : 

สถาบันวิจัยและประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล