ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างรวดเร็ว ขณะที่อัตราการเกิดลดลงต่อเนื่อง ส่งผลให้จำนวนประชากรวัยแรงงานมีแนวโน้มหดตัวลงในอนาคต การเปลี่ยนแปลงทางประชากรนี้ทำให้ “คุณภาพของคน” มีความสำคัญมากขึ้น เพราะเมื่อจำนวนคนทำงานลดลง แต่ภาระในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและดูแลผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น ประเทศไทยจำเป็นต้องมีแรงงานที่มีทักษะสูง มีความสามารถในการปรับตัว และพร้อมรับมือกับโลกการทำงานที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว อย่างไรก็ตาม ข้อมูลด้านทักษะกลับสะท้อนภาพที่น่ากังวล เมื่อเยาวชนและประชากรวัยแรงงานจำนวนมากยังมีระดับทักษะพื้นฐานชีวิตต่ำกว่าเกณฑ์ที่ควรจะเป็น

โดยเฉพาะ “ทักษะดิจิทัล” ซึ่งเป็นทักษะสำคัญของเศรษฐกิจยุคใหม่ พบว่า ประชากรร้อยละ 74.1 มีทักษะต่ำกว่าเกณฑ์ ขณะที่ร้อยละ 64.7 ยังขาดทักษะการรู้หนังสือ นอกจากนี้ ทักษะการมีส่วนร่วมทางสังคมและการค้นหาสิ่งใหม่ ๆ ก็ยังอยู่ในระดับที่น่าห่วง สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า ประเทศไทยไม่ได้เผชิญเพียงปัญหาจำนวนแรงงานที่ลดลงเท่านั้น แต่ยังต้องเผชิญกับความท้าทายด้านคุณภาพของแรงงานด้วย หากคนรุ่นใหม่ยังขาดทักษะสำคัญในการเรียนรู้และปรับตัว อาจส่งผลต่อขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ การปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี และการเตรียมความพร้อมสำหรับตลาดแรงงานในอนาคต

การรับมือกับการเปลี่ยนแปลงทางประชากรจึงไม่ใช่เพียงการเพิ่มจำนวนประชากรหรือการขยายกำลังแรงงานเท่านั้น แต่ต้องเป็นการลงทุนเพื่อยกระดับทักษะของคนไทยทุกช่วงวัย ตั้งแต่การพัฒนาคุณภาพการศึกษา การส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต การพัฒนาทักษะดิจิทัลและทักษะแห่งอนาคต ไปจนถึงการสร้างโอกาสให้ประชาชนสามารถพัฒนาทักษะได้อย่างต่อเนื่อง เพราะในวันที่ประเทศไทยมีคนวัยทำงานน้อยลง “ทุกคน” จะเป็นทรัพยากรที่มีคุณค่ามากขึ้น และความสามารถของคนไทยจะเป็นปัจจัยสำคัญในการกำหนดศักยภาพทางเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตของประเทศในระยะยาว

ยังมีอีกหลายบทความทางสุขภาพที่น่าสนใจ ให้ทุกท่านได้อ่านกันใน “รายงานสุขภาพคนไทย เล่มปี 2569” สามารถอ่านฟรีได้แล้ววันนี้ ผ่านทางเว็บไซต์ได้ที่ www.thaihealthreport.com หรือติดต่อขอรับหนังสือผ่านทางอีเมลได้ที่ thaihealthipsr@gmail.com

ติดตามทุกความเคลื่อนไหว ของ “สุขภาพคนไทย” 

Facebook : สุขภาพคนไทย 

Instagram : @thaihealthreport 

Youtube : สุขภาพคนไทย

TikTok : @thaihealthreport (30 วิสุขภาพคนไทย)

ข้อมูลอ้างอิง

รายงานสุขภาพคนไทย 2569 หมวดตัวชี้วัด 1 เรื่อง สถานการณ์และแนวโน้มทางประชากร

สืบค้นจาก : 

สถาบันวิจัยและประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล