ปัญหาสุขภาพจิตในเด็กและเยาวชนไทยกำลังเพิ่มขึ้นอย่างน่ากังวล ทั้งภาวะเครียด วิตกกังวล ซึมเศร้า และปัญหาพฤติกรรมที่ส่งผลต่อการเรียน การเข้าสังคม และคุณภาพชีวิตในระยะยาว แม้เด็กและเยาวชนจะเป็นกลุ่มที่ต้องการการดูแลด้านสุขภาพจิตอย่างใกล้ชิด แต่ประเทศไทยกลับมีจิตแพทย์เด็กและวัยรุ่นเพียง 295 คน ทั่วประเทศ ซึ่งเป็นจำนวนที่ไม่เพียงพอต่อความต้องการของประชากรเด็กไทยหลายล้านคน สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าการดูแลสุขภาพจิตเด็กยังเป็นความท้าทายสำคัญของระบบสุขภาพไทย และจำเป็นต้องได้รับการแก้ไขอย่างเร่งด่วน

สิ่งที่น่ากังวลยิ่งกว่าคือการกระจายตัวของบุคลากรที่ไม่เท่าเทียม โดยจิตแพทย์เด็กและวัยรุ่นกว่า 111 คนกระจุกตัวอยู่ในกรุงเทพมหานคร ขณะที่ 18 จังหวัดไม่มีจิตแพทย์เด็กและวัยรุ่นประจำการเลย และอีก 15 จังหวัดมีจิตแพทย์เด็กเพียงจังหวัดละ 1 คน ทำให้เด็กและครอบครัวในพื้นที่ห่างไกลต้องเผชิญกับข้อจำกัดในการเข้าถึงบริการ หลายครอบครัวต้องเดินทางข้ามจังหวัดเพื่อพบแพทย์ ต้องรอคิวนานหลายเดือน หรือบางรายอาจไม่ได้รับการดูแลอย่างทันท่วงที ส่งผลให้ปัญหาสุขภาพจิตมีความรุนแรงมากขึ้น และอาจกระทบต่อการพัฒนาศักยภาพของเด็กในระยะยาว

การแก้ไขปัญหานี้ไม่อาจอาศัยการเพิ่มจำนวนจิตแพทย์เด็กเพียงอย่างเดียว แต่ต้องสร้างระบบสนับสนุนที่เข้มแข็งควบคู่กัน เช่น การพัฒนาระบบให้คำปรึกษาออนไลน์และบริการทางไกล (Telemedicine) รวมถึงการเสริมศักยภาพบุคลากรสาธารณสุขในพื้นที่ให้สามารถคัดกรองและดูแลปัญหาสุขภาพจิตเบื้องต้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะสุขภาพจิตของเด็กและเยาวชนเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาประเทศ
เด็กทุกคนควรมีโอกาสเข้าถึงการดูแลที่มีคุณภาพอย่างเท่าเทียม

ยังมีอีกหลายบทความทางสุขภาพที่น่าสนใจ ให้ทุกท่านได้อ่านกันใน “รายงานสุขภาพคนไทย เล่มปี 2568” สามารถอ่านฟรีได้แล้ววันนี้ ผ่านทางเว็บไซต์ได้ที่ www.thaihealthreport.com หรือติดต่อขอรับหนังสือผ่านทางอีเมลได้ที่ thaihealthipsr@gmail.com

ติดตามทุกความเคลื่อนไหว ของ “สุขภาพคนไทย” 

Facebook : สุขภาพคนไทย 

Instagram : @thaihealthreport 

Youtube : สุขภาพคนไทย

TikTok : @thaihealthreport (30 วิสุขภาพคนไทย)

ข้อมูลอ้างอิง

รายงานสุขภาพคนไทย 2568 หมวดตัวชี้วัด หมวดที่ 9 เรื่อง ระบบการคัดกรองระบบสุขภาพจิต

สืบค้นจาก : 

สถาบันวิจัยและประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล