ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงทางประชากรของประเทศไทย คนไทยแต่งงานช้าลง มีบุตรน้อยลง และมีแนวโน้มครองโสดมากขึ้น ส่งผลให้รูปแบบครอบครัวไทยมีความหลากหลายมากกว่าในอดีต ทั้งครัวเรือนเดี่ยว คู่สมรสที่ไม่มีบุตร และครอบครัวขนาดเล็ก อย่างไรก็ตาม ผลการสำรวจระดับประเทศด้านสุขภาวะความเป็นอยู่ที่ดี และผลิตภาพในการทำงาน ปี 2568 พบว่า วัยทำงานที่แต่งงานมีคู่ มีคะแนนความสุขกับครอบครัวในชีวิตประจำวันเฉลี่ยร้อยละ 80.9 สูงกว่า “กลุ่มโสด” ซึ่งมีคะแนนร้อยละ 78.0 และกลุ่มหม้าย หย่า หรือแยกกันอยู่ มีคะแนนร้อยละ 74.7 นอกจากนี้ ผู้ที่มีบุตรยังมีคะแนนความสุขเฉลี่ยร้อยละ 80.2 ซึ่งสูงกว่ากลุ่มที่ไม่มีบุตร ซึ่งมีคะแนนร้อยละ 78.4 สะท้อนให้เห็นว่าความสัมพันธ์ในครอบครัวอาจเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยเสริมสร้างความสุขในชีวิตประจำวัน

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าการมีคู่หรือมีบุตรเป็น “เงื่อนไขเดียว” ของความสุข เพราะความสุขของแต่ละคนขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ทั้งความมั่นคงทางเศรษฐกิจ สุขภาพกายและใจ ความสัมพันธ์ทางสังคม และการมีเป้าหมายในชีวิต ในขณะเดียวกัน การเปลี่ยนแปลงทางประชากรที่ทำให้
คนไทยมีรูปแบบการใช้ชีวิตที่หลากหลายมากขึ้น กำลังสะท้อนว่าความหมายของครอบครัวและความสุขไม่ได้มีรูปแบบเดียวอีกต่อไป หลายคนเลือกที่จะโสด แต่งงานช้า หรือไม่มีบุตร แต่ยังสามารถมีคุณภาพชีวิตและความสุขที่ดีได้ ผ่านการดูแลสุขภาพ การพัฒนาตนเอง และการสร้างความสัมพันธ์ที่มีคุณภาพกับคนรอบข้าง

ดังนั้น การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างครอบครัวของไทยจึงเป็นมากกว่าประเด็นทางสถิติประชากร แต่เป็นประเด็นที่เชื่อมโยงกับคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ที่ดีของประชาชนในวงกว้าง ในอนาคต นโยบายสาธารณะจำเป็นต้องคำนึงถึงความหลากหลายของครอบครัวและรูปแบบการใช้ชีวิตที่เปลี่ยนไป พร้อมสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชนทุกกลุ่ม ไม่ว่าจะเลือกมีคู่หรือไม่ มีบุตรหรือไม่ เพราะท้ายที่สุดแล้ว “ความสุข” ไม่ได้เกิดจากสถานภาพสมรสเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการที่ทุกคนมีโอกาสใช้ชีวิตอย่างมีคุณค่า มีความมั่นคง และได้รับการสนับสนุนทางสังคมอย่างเหมาะสม

ยังมีอีกหลายบทความทางสุขภาพที่น่าสนใจ ให้ทุกท่านได้อ่านกันใน “รายงานสุขภาพคนไทย เล่มปี 2569” สามารถอ่านฟรีได้แล้ววันนี้ ผ่านทางเว็บไซต์ได้ที่ www.thaihealthreport.com หรือติดต่อขอรับหนังสือผ่านทางอีเมลได้ที่ thaihealthipsr@gmail.com

ติดตามทุกความเคลื่อนไหว ของ “สุขภาพคนไทย” 

Facebook : สุขภาพคนไทย 

Instagram : @thaihealthreport 

Youtube : สุขภาพคนไทย

TikTok : @thaihealthreport (30 วิสุขภาพคนไทย)

อ้างอิง

รายงานสุขภาพคนไทย 2569 หมวดตัวชี้วัด 4 เรื่อง สถานภาพสมรสและครอบครัว

สืบค้นจาก : 

สถาบันวิจัยและประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล